Tokat’ın Neyi Meşhur? Tokat’tan Alınacak Hediyelikler

Kısa cevap: Tokat; Tokat kebabı, Narince üzümü ve salamura asma yaprağı, Zile pekmezi, Niksar cevizi, Zile kömesi, cevizli çöreği ve el baskısı Tokat yazmasıyla meşhurdur. Eve götürmek ya da hediye etmek için en uygunları yola dayanan ürünlerdir: salamura yaprak, Zile pekmezi, Niksar cevizi, köme, kuru ıhlamur, tarhana ve yazma. Kebap, bat ve keşkek gibi yemekler ise yerinde yenir.

“Tokat’ın neyi meşhur” diye arayınca karşınıza çıkan listelerin çoğu yemek ile ürünü karıştırır: Tokat kebabını hediyelik önerir, yazmayı ise hiç anmaz. Biz Erbaa’da yaşayan ve buradan ürün gönderen biri olarak listeyi üç gruba ayırdık: Tokat’ın tescilli ürünleri, eve götürülebilecek yiyecekler ve el sanatları. Her birinin yanına yola dayanıp dayanmadığını da yazdık.

Tokat’ın Coğrafi İşaretli Ürünleri

Bir şehrin neyle meşhur olduğunun en sağlam göstergesi, adının resmî olarak tescil edildiği ürünlerdir. Tokat’ın coğrafi işaretli ürün sayısı her yıl artıyor; 2022’de 17’ye ulaştığı açıklanmıştı. Aşağıdakiler bunların en bilinenleri:

Tokat’tan Ne Alınır? Yiyecek Hediyelikler

Salamura asma yaprağı (Tokat yaprağı)

Tokat dışında “Tokat” denince akla ilk gelen şey yemek değil, yapraktır. Erbaa ve çevresindeki Narince bağlarından toplanan ince, tüysüz yaprak salamura edilip bidonla taşınır; aylarca dayanır ve sarma yapan herkese en çok sevinilen hediyedir. Pazarda “Tokat yaprağı” adı başka çeşitlerin yaprakları için de kullanıldığından alırken Narince olup olmadığını sorun. Sattığımız Tokat yaprağı Erbaa’daki kendi Narince bağlarımızdan geliyor; paket seçeneklerini salamura yaprak sayfamızda, yaprağın asma, üzüm ve bağ yaprağı adlarıyla neden aynı ürün olduğunu da asma yaprağı sayfamızda anlattık.

Zile pekmezi

Tokat’ın en eski coğrafi işaretli ürünü. Zile’nin üzümünden kaynatılan, koyu kıvamlı bir pekmezdir. Cam şişede ağırdır ama bozulmaz; iyi sarılırsa yola en dayanıklı hediyelerden biridir. Tescilli ürünü almak için etiketinde “Zile Pekmezi” ibaresine ve üretici bilgisine bakın.

Niksar cevizi ve Zile kömesi

Niksar cevizi iri ve dolgun içiyle bilinir; kabuklu alınırsa aylarca, iç ceviz olarak serin yerde birkaç ay dayanır. Zile kömesi ise pekmez ve cevizin buluştuğu, cevizli sucuğa benzeyen geleneksel bir tatlıdır. İkisi de hafif, kırılmaz ve hediye paketine en kolay giren ürünlerdir.

Tokat cevizli çöreği

Ramazan sofralarının ve sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi. Taze tüketilmesi gereken bir hamur işi olduğu için uzun yolculukta ya da kargoda tadını kaybeder; aynı gün ya da ertesi gün ulaşacaksanız alın.

Kuru ıhlamur

Tokat’ın vadilerinde ıhlamur ağacı boldur ve Haziran-Temmuz’da toplanıp gölgede kurutulur. Hafif, kırılmaz ve uzun ömürlü olduğu için kargoya en uygun hediyeliklerden biridir. Kendi topladığımız Erbaa ıhlamurunu kuru ıhlamur sayfamızda bulabilirsiniz.

Tarhana, kuşburnu ve kışlıklar

Tokat köylerinde yaz sonunda tarhana, kuşburnu marmelatı, pestil ve salçalar kışa hazırlanır. Tarhana kuru olduğu için hafif ve dayanıklıdır; kışın en çok aranan hediyeliklerdendir. Tokat yöresinden gelen toz ve yoğurtlu tarhana çeşitlerimiz ayrı sayfasında.

Tokat Hediyelik Eşya: El Sanatları

Tokat yazması

Tokat’ın yiyecek dışındaki en bilinen hediyeliği. Pamuklu kumaşın üzerine oyulmuş ahşap kalıplarla, desen desen elle basılır; başörtüsü, masa örtüsü, yastık kılıfı ve şal olarak satılır. Hafif, kırılmaz ve uzun ömürlü olduğu için valize en kolay giren hediyedir. 2020’de coğrafi işaret tescili almıştır. Alırken desenin baskı mı yoksa makine dijital baskısı mı olduğuna bakın: el baskısında kalıp birleşim yerleri ve renk tonu küçük farklarla belli olur.

Bakır işleri ve honça tepsisi

Tokat’ın bakırcılık geleneği tescilli Tokat honça tepsisiyle kayıt altına alınmıştır. Tepsi, sahan ve cezve gibi bakır işleri dayanıklıdır ama ağırdır; uçakla seyahat ediyorsanız bagaj ağırlığını hesaba katın.

Tokat bileziği ve perpereli küpe

Geleneksel Tokat takı işçiliğinin iki tescilli örneğidir. Küçük, hafif ve özel bir hediye arayanlar için uygundur; alırken malzemesini, ayarını ve el işçiliği olup olmadığını sorun.

Hangisi Yola ve Kargoya Dayanır?

Tokat’ta Yerinde Yenecek Lezzetler

Bazı lezzetler hediye paketine girmez; onlar için Tokat’a gitmek gerekir:

• Tokat kebabı: Kuzu eti, patlıcan, domates, biber ve sarımsağın şişlere dizilip fırında birlikte pişirildiği tescilli kebap. Şehrin simgesidir.
• Bat: Yeşil mercimekle hazırlanan, soğuk yenen yöresel bir meze.
• Keşkek: Buğday ve etle uzun süre dövülerek pişirilen düğün ve bayram yemeği.
• Yaprak sarması: Tokat’ta sarma çoğunlukla ince Narince yaprağıyla, küçük ve ince sarılır. Evde denemek isterseniz etli yaprak sarma tarifimizi ölçüleriyle yazdık.
• Çökelekli gözleme ve bakla dolması: Yöre mutfağının gündelik ama sevilen lezzetleri.

Tokat’a Gidemiyorsanız: Bizim Gönderebildiklerimiz

Yukarıdaki listenin hepsini biz satmıyoruz ve satmadığımız ürünleri satıyormuş gibi göstermiyoruz. Erbaa’dan kargoya verebildiklerimiz şunlar:

• Salamura asma yaprağı: Kendi Narince bağlarımızdan. Hediye ya da tek seferlik bir sarma için tokat yaprağı 1,5 kg paketi yeterlidir.
• Kuru ıhlamur: Erbaa’da kendimiz topluyor, gölgede kurutuyoruz.
• Tarhana: Tokat yöresinden; acılı ve tatlı toz tarhana ile yoğurtlu tarhana.
• Kuru çiçek bamya: Tokat’a özgü değil; komşu ilçe Taşova’nın (Amasya) tescilli bamyası. Erbaa’ya yakın olduğu için doğrudan çiftçiden alıyoruz: kuru çiçek bamya.
• Haşhaş ezmesi: Tokat’a özgü değil; kahvaltılık ve hamur işi için sarı ve siyah haşhaş ezmesi olarak üreticiden geliyor.

Hepsini tek sayfada, kapıda ödeme seçeneğiyle görmek için Tokat yöresel ürünleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Tokat’ın neyi meşhur?

Tokat kebabı, Narince üzümü ve salamura asma yaprağı, Zile pekmezi, Niksar cevizi, Zile kömesi, cevizli çörek ve el baskısı Tokat yazmasıyla meşhurdur.

Tokat’tan hediyelik ne alınır?

Yola dayananlar arasında salamura yaprak, Zile pekmezi, Niksar cevizi, Zile kömesi, kuru ıhlamur, tarhana ve Tokat yazması en çok tercih edilenlerdir. Yiyecek dışında yazma ve bakır işleri öne çıkar.

Tokat’ın coğrafi işaretli ürünleri hangileri?

Bilinenleri Erbaa Narince bağ yaprağı, Tokat Narince salamura asma yaprağı, Zile pekmezi, Niksar cevizi, Zile kömesi, Turhal yoğurtmacı, Tokat kebabı, cevizli çöreği, bez sucuğu, Tokat yazması, honça tepsisi, bileziği ve perpereli küpesidir.

Tokat’tan alınan hangi hediyelik kargoya uygundur?

Kuru ve kırılmaz ürünler: ıhlamur, tarhana, ceviz, köme ve yazma. Salamura yaprak bidonda güvenle gider; pekmez cam şişede olduğu için iyi sarılmalıdır.

Tokat kebabı eve götürülür mü?

Önerilmez. Tokat kebabı fırından çıktığı anda yenen bir yemektir; bekleyince patlıcan ve et kurur, tadı değişir.

Tokat yaprağı neden meşhur?

Narince üzümünün yaprağı ince, tüysüz ve esnektir; sarma kolay sarılır ve pişince dağılmaz. Erbaa Narince bağ yaprağı coğrafi işaretlidir.