Haşhaş Ezmesi Nasıl Yenir? Kahvaltıda, Hamur İşinde ve Tatlıda

Kısa cevap: Haşhaş ezmesi tek başına yoğun ve hafif buruk gelir; bu yüzden genellikle tatlandırılarak yenir. Kahvaltıda pekmez ya da balla karıştırılıp ekmeğe ince sürülür. Hamur işinde şeker ve yağla açılıp katmer, çörek, bükme ve poğaça harcı yapılır. Kahvaltı için siyah, hamur işi için sarı haşhaş ezmesi daha uygundur.

Kavanozu ilk kez açan çoğu kişi aynı şeyi yaşar: kaşıkla tadınca beklediği tatlı lezzeti bulamaz. Çünkü haşhaş ezmesi içine şeker katılmamış, ezilmiş tohumdur; fıstık ezmesi gibi değil, tahin gibi düşünülmelidir. Aşağıda kahvaltıdan hamur işine, kıvam açmaktan hangi tarifte kullanılmayacağına kadar pratik ölçüleri topladık.

Kahvaltıda Haşhaş Ezmesi Nasıl Yenir?

En yaygın kullanım budur ve en kolayı da budur. Küçük bir kaseye ezmeyi alın, tatlandırıcıyı ekleyin, kaşıkla iyice çırpın ve ekmeğe ince bir tabaka hâlinde sürün. Yanına beyaz peynir ve demli çay iyi gider. Kahvaltıda kişi başı 1-2 yemek kaşığı ezme çoğu kişiye yeter; az miktar bile belirgin tat verir.

Karışımı kavanozun içinde değil, ayrı bir kasede ve o öğünde yiyeceğiniz kadar hazırlayın. Pekmez ya da bal kavanoza karışırsa ezmenin dengesi bozulur ve saklama süresi kısalır.

Haşhaş Ezmesi Nasıl Sulandırılır?

Buzdolabında sertleşmiş ya da harç için daha akışkan olması gereken ezmeyi açmanın üç yolu vardır:

• Pekmez veya bal ile: Kahvaltılık için en iyi yöntem. Hem tatlandırır hem de kıvamı açar.
• Sıvı yağ veya eritilmiş tereyağı ile: Hamur işi harcı için. Ezmenin yağıyla uyumlu olduğu için ayrışma yapmaz, harç hamura kolay yayılır.
• Ilık süt veya su ile: Tahin kıvamında akışkan bir sos istediğinizde. Sıvıyı kaşık kaşık ekleyip her seferinde çırpın; birden dökerseniz topaklanır.

Sulandırılmış ezmeyi aynı gün tüketin ve kavanoza geri koymayın. Kavanoza giren su ya da süt, haşhaş ezmesinde küflenmenin en sık sebebidir. Bu konuyu haşhaş ezmesi nasıl saklanır yazımızda ayrıntılı anlattık. Ezmeyi kaynayan bir sıvıya doğrudan da eklemeyin; önce az miktar ılık sıvıyla kasede açın, sonra karıştırın.

Hamur İşlerinde Haşhaş Ezmesi Nasıl Kullanılır?

Haşhaşlı katmer, haşhaşlı çörek, bükme, açma, poğaça ve gözleme haşhaş ezmesinin asıl yeridir. Hepsinde mantık aynıdır: ezme şeker ve yağla açılıp harç yapılır, ince açılmış hamura sürülür, hamur sarılır ya da katlanır.

Temel harç (bir tepsi çörek ya da katmer için):

• 150-200 g haşhaş ezmesi (yaklaşık 6-8 yemek kaşığı)
• 4-5 yemek kaşığı toz şeker
• 4 yemek kaşığı sıvı yağ ya da eritilmiş tereyağı
• İsteğe bağlı: bir avuç dövülmüş ceviz

1. Ezmeyi, şekeri ve yağı bir kasede pürüzsüz olana kadar karıştırın. Kıvam sürülebilir olmalı; koyu kalırsa bir kaşık daha yağ ekleyin.
2. Hamuru incecik açın ve harcı kenarlara kadar eşit sürün.
3. Rulo yapın, ruloyu kendi etrafında burup çörek şekli verin ya da dilimleyin.
4. Üzerine yumurta sarısı sürüp pişirin.

Bu iş için sarı haşhaş ezmesi daha uygundur: püre kıvamı hamura kolay yayılır ve aroması fırında öne çıkar. Siyah ezmeyle de yapılabilir, ama harç daha koyu ve daha yoğun tatlı olur.

Haşhaş Ezmesi ile Başka Neler Yapılır?

• Yoğurt üstü: Süzme yoğurdun üzerine bir kaşık pekmezli haşhaş gezdirin.
• Sütlü tatlılar: Muhallebi ya da sütlacın üzerine az miktar sulandırılmış ezme, tahin gibi kullanılabilir.
• Kızarmış ekmek ve pide: Fırından yeni çıkmış pidenin üzerine tereyağı ile birlikte sürülür.
• Krep ve pankek: Balla açılmış ezme, fındık kreması yerine iç harç olarak kullanılabilir.

Hangi Tariflerde Haşhaş Ezmesi Kullanılmaz?

Haşhaşlı revani, haşhaşlı irmik tatlısı ve üzerine haşhaş serpilen simit gibi tariflerde aranan, ezme değil tam haşhaş tohumudur. Bu tariflerde tohumun tane tane dokusu istenir; ezme kullanılırsa hamur yağlanır, kıvam ağırlaşır ve beklenen görüntü çıkmaz. Tarifte “1 su bardağı haşhaş” gibi bir ölçü geçiyorsa büyük ihtimalle tohum kastediliyordur. Tarifte “haşhaş ezmesi” açıkça yazıyorsa ezme kullanın.

Kahvaltı İçin Sarı mı, Siyah mı?

Kısa kural: ekmeğin üstüne sürülecekse siyah, hamurun içine girecekse sarı. Siyah haşhaş ezmesi daha yağlı ve daha koyu kıvamlıdır; pekmezle karıştırıldığında dağılmadan sürülür ve kahvaltılık olarak bu yüzden tercih edilir. Sarı haşhaş ezmesi daha akışkan ve aroması daha hafiftir; fırında hamurla birlikte pişince kokusu açılır. İki çeşit arasındaki farkların tamamını haşhaş çeşitleri yazımızda bulabilirsiniz.

Haşhaşlı çöreğin kış akşamlarındaki en iyi eşlikçisi ise bir fincan kuru ıhlamur çayıdır.

Sık Sorulan Sorular

Haşhaş ezmesi tek başına yenir mi?

Yenir, ama içinde şeker olmadığı için çoğu kişiye yoğun ve hafif buruk gelir. Pekmez ya da balla karıştırıldığında çok daha dengeli bir tat verir.

Haşhaş ezmesi pekmezle mi balla mı yenir?

İkisi de olur. Pekmezle eşit ölçüde karıştırmak geleneksel ve akışkan bir kahvaltılık verir; balla iki ölçü ezmeye bir ölçü bal daha yumuşak bir tat verir.

Haşhaş ezmesi nasıl sulandırılır?

Kahvaltılık için pekmez ya da balla, harç için sıvı yağ ya da eritilmiş tereyağıyla, sos kıvamı için ılık süt ya da suyla kaşık kaşık açılır. Sulandırılan kısım ayrı kapta hazırlanmalı ve aynı gün tüketilmelidir.

Haşhaş ezmesi hangi hamur işlerinde kullanılır?

Haşhaşlı katmer, çörek, bükme, açma, poğaça ve gözlemede iç harç olarak kullanılır. Ezme şeker ve yağla açılıp ince hamura sürülür.

Haşhaşlı revani haşhaş ezmesiyle yapılır mı?

Hayır. Haşhaşlı revani ve irmik tatlısı tam haşhaş tohumuyla yapılır; ezme bu tariflerde kıvamı ağırlaştırır.

Kahvaltılık haşhaş ezmesi hangisi?

Kahvaltıda ekmeğe sürmek için siyah (mavi) haşhaş ezmesi daha çok tercih edilir; hamur işi için sarı haşhaş ezmesi daha uygundur.