Ihlamur Neden Kırmızı Olur? Renk Vermiyorsa Sebebi Ne?

Kısa cevap: Doğru demlenmiş ıhlamurun rengi açık saman sarısından altın ambere kadardır. Ihlamur genellikle uzun süre bekletildiği, kaynatıldığı ya da kireçli (sert) suyla demlendiği için kırmızıya döner. Bu bir bozulma ya da zehirlenme işareti değildir; ama tadı buruklaşır, kokusu kaybolur. Renk vermiyorsa da çoğu zaman ölçü az, su yeterince sıcak değil ya da süre kısadır.

Bu konuda internette en çok okunan başlıklar korkutucu: “Ihlamurun rengi kırmızıya döndüyse asla içmeyin”, “doğru demlenmezse zehir saçıyor”. Bu haberlerin çoğu bir kaynak göstermiyor. Farmakognozi alanında çalışan Prof. Dr. Ekrem Sezik ise CNN Türk’e yaptığı açıklamada, uzun bekleyen ıhlamurun sarı renginin kırmızıya döndüğünü ve kırmızıya dönmesinin zararlı olmadığını söylüyor. Aşağıda rengin neden değiştiğini, hangi rengin neyi gösterdiğini ve istediğiniz rengi nasıl tutturacağınızı anlatıyoruz.

Demlenmiş Ihlamurun Rengi Nasıl Olmalı?

Ihlamur Neden Kırmızı Olur?

Ihlamurdaki doğal renk ve tat maddeleri sıcak suya geçtikten sonra da değişmeye devam eder. Havayla, sıcaklıkla ve suyun yapısıyla etkileşerek zamanla koyulaşırlar. Kırmızı rengin arkasında genellikle şu beş sebepten biri vardır:

1. Uzun bekleme: En yaygın sebep. Demlikte unutulan ya da bardakta soğumaya bırakılan ıhlamur önce pembeye, sonra kızıla döner; ne kadar uzun beklerse o kadar koyulaşır. Ihlamuru süzüp bıraktığınızda bile renk koyulaşmaya devam eder.
2. Kaynatma: Ihlamuru suyla birlikte kaynatmak, sudaki maddeleri birkaç dakikada çok yoğun biçimde çıkarır. Sonuç daha koyu, daha kırmızı ve daha buruk bir çaydır.
3. Kireçli (sert) su: Şebeke suyu sert olan bölgelerde ıhlamur aynı sürede daha koyu ve kırmızımsı demlenir. Aynı ıhlamuru filtrelenmiş ya da damacana suyla demlediğinizde rengin belirgin biçimde açıldığını görürsünüz.
4. Termosta ya da ocak üstünde bekletme: Sıcak tutulan ıhlamur, oda sıcaklığında bekleyenden daha hızlı koyulaşır. Sabah termosa koyduğunuz ıhlamuru öğleden sonra açtığınızda kırmızıya dönmüş bulmanız bu yüzdendir.
5. Ürünün kendisi: Güneşte kurutulmuş, nemli ortamda beklemiş ya da birkaç yıllık ıhlamur kuru hâlinde bile kahverengiye kaçar; demlendiğinde de daha koyu ve daha mat bir renk verir.

İlk dört sebep demleme alışkanlığıyla, beşincisi ürünle ilgilidir. Ihlamurun nasıl toplandığı ve gölgede nasıl kurutulduğu rengini doğrudan etkiler; bunu ıhlamur ne zaman toplanır, nasıl kurutulur yazımızda anlattık.

Kırmızıya Dönen Ihlamur İçilir mi?

İçilir. Yukarıda andığımız uzman açıklamasına göre kırmızı renge dönüşmek zararlı değildir; bu renk değişimi ıhlamurun kendi maddelerinin zamanla değişmesinden kaynaklanır, dışarıdan bir şey bulaşmasından değil. “Asla içmeyin” diye yazan haberler bu iddiaya bir kaynak eklemiyor.

Ama kırmızıya dönen ıhlamur, iyi demlenmiş ıhlamurun tadını vermez. Uzun bekledikçe kokusu uçar, tadı burukluğa ve hafif acılığa döner. Yani sorun sağlık değil, lezzettir. Saatlerce bekleyen bir demliği ısıtıp içmek yerine az miktarda taze demlemek her zaman daha iyi sonuç verir.

Bir istisna var: bardakta ya da demlikte küf, ekşi koku ya da köpüklü bir yüzey görüyorsanız ıhlamur rengi yüzünden değil, bekletildiği için bozulmuştur. Oda sıcaklığında bir günden uzun bekleyen demlenmiş ıhlamuru içmeyin.

Ihlamur Neden Renk Vermez?

Ters durum da sık yaşanır: ıhlamuru demlersiniz, bardakta neredeyse su gibi açık bir renk görürsünüz. Bunun sebebi çoğu zaman ıhlamur değil, demleme şeklidir.

Ölçü, süre ve sıcaklığın gram gram anlatımı için ıhlamur nasıl demlenir rehberimize bakabilirsiniz.

İstediğiniz Rengi Tutturmak İçin 5 Kural

1. Kaynatmayın, demleyin. Kaynamış suyu ıhlamurun üzerine dökün; ıhlamuru suyla birlikte ocakta tutmayın.
2. 7-8 dakikada süzün. Süzdükten sonra ıhlamur yaprakları suyun içinde kalmasın.
3. Ne kadar içecekseniz o kadar demleyin. Bütün gün için bir demlik hazırlamak yerine her seferinde bir-iki bardak demleyin.
4. Suyunuz sertse filtrelenmiş su kullanın. Renk açılır, koku daha belirgin olur.
5. Rengi açmak istiyorsanız limon ekleyin. Bir dilim limon, demlenmiş ıhlamurun rengini belirgin biçimde açar ve kırmızılığı giderir.

Ihlamurun Rengi Kalitesini Gösterir mi?

Bardaktaki renk tek başına göstermez. Çok koyu demlenen ıhlamur “daha güçlü” ya da “daha kaliteli” değildir; çoğu zaman yalnızca daha uzun beklemiştir. Kaliteye bakmak istiyorsanız demlemeden önce kuru ıhlamura bakın: brakteler açık yeşil ya da sarımsı, çiçekler krem renkli olmalı, poşet ya da kavanoz açıldığında belirgin, tatlımsı bir koku gelmeli. Kahverengiye kaçmış, kokusu zayıf ıhlamur ne kadar uzun demlenirse demlensin iyi bir çay vermez.

Çiçek ıhlamur ile brakteli standart ıhlamurun kuru hâldeki renk farklarını çiçek ıhlamur nedir yazımızda tablo hâlinde karşılaştırdık. Bizim sattığımız kuru ıhlamur, Tokat Erbaa’da kendimiz topladığımız ve gölgede kuruttuğumuz yeni mahsul brakteli ıhlamurdur; 100 gram paket yaklaşık 50 bardak çay çıkarır.

Sık Sorulan Sorular

Ihlamur neden kırmızı olur?

En sık sebep uzun süre bekletilmesidir. Kaynatma, kireçli su ve termosta sıcak tutma da rengi kırmızıya çeker. Güneşte kurutulmuş ya da eski ıhlamur da daha koyu demlenir.

Kırmızı olan ıhlamur içilir mi?

İçilir; uzman açıklamalarına göre kırmızıya dönmesi zararlı değildir. Ancak tadı buruklaşır ve kokusu kaybolur. Küf ya da ekşi koku varsa içmeyin.

Ihlamurun rengi nasıl olmalı?

Doğru ölçü ve 7-8 dakikalık demlemeyle ıhlamur altın sarısı ile amber arası bir renk verir. Daha açık renk hafif demlemeyi, kırmızı ve kahverengi uzun beklemeyi gösterir.

Ihlamur neden renk vermiyor?

Genellikle ölçü azdır, su yeterince sıcak değildir ya da süre kısadır. Bardak başına tepeleme bir tatlı kaşığı koyup kaynamış suyla, kapağı kapalı 7-8 dakika demleyin.

Ihlamura limon katınca rengi neden açılıyor?

Limonun ekşiliği ıhlamurdaki renk maddelerinin tonunu değiştirir; kırmızımsı renk açılır, sarıya döner. Bu normaldir.

Koyu demlenen ıhlamur daha mı kalitelidir?

Hayır. Bardaktaki koyu renk çoğu zaman uzun beklemeden kaynaklanır. Kaliteyi kuru ıhlamurun rengi, kokusu ve tazeliği gösterir.